• Anasayfa
  • https://www.facebook.com/tarihtarihcemiyeti/
  • https://twitter.com/ttcemiyeti
TAVSİYE KİTAP
60.000'lik Tarihi Fotoğraf Arşivi
Mustafa Kemal'in Bilinen En Erken Fotoğrafı / Mehmet Emin Elmacı
Alttaki fotoğraf Fransız L’Illustration’dan. Şu ana kadar Mustafa Kemal’in basında yayımlanmış olarak bilinen EN ERKEN fotoğrafıydı. Tarihi 22 Haziran 1912. Altında sağdan sola olarak Enver Bey, Mustafa Kemal ve Nuri Bey isimlendirmeleri bulunmaktadır. 



Ancak iki hafta sonra Hacettepe Üniversitesinde bir bildiri ile tanıtacağım ve yayımlatacağım bu fotoğraftan daha önce hem de bir Türk basınında yer alan Mustafa Kemal’in Trablusgarp’daki bir başka fotoğrafı BİLİNEN EN ERKEN fotoğraf OLACAK. 

Ancak L’Illustration’ın üstteki fotoğrafı daha sonra sanırım yine benim bulduğum ve tanıtacağım bir Türk gazetesinde de yayımlanacaktı. Ancak ilginç olan gazete bu fotoğrafı L’Illustration’dan aldığını belirmesine rağmen, isimlerden sadece Enver Bey’i kullanmış ve Mustafa Kemal ve Nuri Bey’i sansürlemişti.

İşin daha ilginç yanı ise Cemal Kutay’ın, bu fotoğrafı çeken kişiyi hatıralarını yayınladığı Kuşçubaşı Eşref olarak vermesidir. Kuşçubaşı, fotoğrafı Derne’de Ayn-ı Mansur karargâhındaki geçit resminde çektiğini ve bu fotoğrafın o dönem yerli, yabancı birçok gazete ve dergilerde çıktığını da belirtmişti.

Fotoğrafta Mustafa Kemal’in sansürlenmesi ilginçti ama Kuşçubaşı Eşref’in anlattığı bir hikaye sonrası iş daha da ilginçleşmeye başlamıştı. Zira Eşref; 1916’da Enver Paşa’nın köşkünde bu fotoğrafın bir ressam tarafından yapılan tablosunu görmüştü. Ve resimde Enver’in arkasındaki Mustafa Kemal çıkartılmış yerine iki arkadaki Enver Paşa’nın yaveri Mümtaz Bey konulmuştu.

Eşref kendi çektiği fotoğrafın tabloda bile eksik olmasına şaşırmış ve rahatsız olmuş ve oldukça açık bir şekilde de Enver Paşa’ya bu durumu sorarak fotoğrafın değiştirildiği uyarısını yapmıştı. 

Enver Paşa durumu anlamamazlığa gelerek; 

“O, Trablus Garb'de var mıydı?” demiş

Eşref “(O) dediğiniz kim efendim?” dediğinde de Enver Bey “Kim olacak? Mustafa Kemal?” yanıtını vermişti. 

Kuşçubaşı “Paşa Hazretleri... Şurada bir tablo var, bunun aslı olan fotoğrafı ben çektim. Bu fotoğrafta Mustafa Kemal, sizin hemen üç dört adım, nihayet yarım at boyu gerinizde idi. Şimdi burada ise... “derken Enver Paşa sözünü kesmiş ve gülerek “Hah, şimdi işin can alacak noktasına geldiniz. Mustafa Kemal, benden yarım at boyu geride mi idi? Siz bilmez misiniz ki, O, yarım at boyu, bir metre değil, iki santim bile kimsenin ardında, gerisinde olmaya tahammül edemez. Bu tabloyu görür de üzülür diye düşündüm ve bu tedbiri aldım” diyerek gerçeği açıklamıştı.

Eşref Bey’in bu anlatımından da anlaşılacağı üzere daha 1912’de bile bir sansürün olduğu düşünülmelidir.

MEHMET EMİN ELMACI
Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
150 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın