• Anasayfa
  • https://www.facebook.com/tarihtarihcemiyeti/
  • https://twitter.com/ttcemiyeti
TAVSİYE KİTAP
Çanakkale Cephesi'nde Bit Salgını / Prof.Dr.Kemal Arı

Savaş yıllarının en önemli sorunu, bit salgınıydı. 
Bit ve benzeri haşerelerin büyük bir salgın hastalığa neden olmasından korkuluyordu.
Haftalarca yıkanamamış askerlerin üstünde başında büyük kümeler ve zincirler halinde bitler görünüyordu.
Bunun nedeni elbette su kıtlığıydı.
Savaş koşullarında yeterince temizlenilemiyordu. 
Hem Türk hem de İtilaf Cephesinde askerlerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri yeterli biçimde yıkanamamaktı. 
Temiz su bulamamak en büyük sorundu. 
Türk askerleri cephe gerisinde temiz kalmış kuyulardan ve akan kır çeşmelerinden su gereksinimini karşılamaya çalışırken; İtilaf askerleri için tanker gemilerle, çok uzaklardan su getirilmekteydi.
Ancak belirli merkezlere su getirilebilse de bunun en uçta avcı hattında bulunan askerlere ulaştırılması büyük bir sorundu.
İtilaf cephesinde; deniz kıyısına tanker gemilerle getirilen su, katır ya da eşek sırtında siperler içinde savaşan askerlere ulaştırılmaya çalışılıyordu.
Hastaneler için de temiz su bulmak büyük bir sorundu.
Özellikle kuyu suları büyük bir bakteri kaynağı ve salgın ortamlarıydı.
Çünkü ölen askerlerin çürüyen cesetlerinden yağmur sularıyla ve başka yollarla su kuyularına sızan bakteriler, ciddi çevre ve sağlık sorunları yaratıyordu. 
Özellikle yağmurlu havalardan sonra kuyular büyük bakteri riskiyle karşı karşıya bulunuyorlardı.
İki taraf, insan cesetlerinden çevreye dağılan bakterilerin önüne geçmek için, ölülerini gömmek amacıyla ateşkes talebinde bulunuyorlardı. 
Böylece saatlerle sınırlı ateşkesler yapıldı ve iki taraf, çürümeye yüz tutmuş cesetlerini bu aralıkta gömmeye çalıştı...
Kuyuları ilaçlama çalışması yapılmakla birlikte, bu çabalar yeterli bir çözüm olamıyordu.
Su kıtlığı asker ne doğru dürüst temiz su içebiliyor, ne banyo yapabiliyor ne de çamaşırlarını yıkayabiliyordu. 
Bu nedenle özellikle İtilaf askerleri deniz suyundan yararlanarak, deniz suyuyla banyo yapmaya ve çamaşırlarını yıkamaya çalışıyorlardı.
Yaz aylarında gruplar halinde, deniz suyuyla yıkanma partileri yapıyorlardı.
Bu nedenle, her iki tarafta da askerler arasında yoğun biçimde bit salgını ortaya çıktı.
Askerlerin pek çoğu, savaşın durgun anlarında, sıkıntılarını atmak için bit yarışı yapıyor ya da elbiselerini çıkararak, saatlerce bit kırıyorlardı.
Askerler kendi aralarında bit yarışı yapıyor; hatta yan yana oturup bit kırmaya başladıklarında en çok kim bit kıracak diye iddiaya tutuşuyorlardı.
Kimi askerler anılarında bit kırmaktan ellerinin kıpkırmızı olduğunu yazmaktadırlar...
Bit, özellikle yoğun sıcaklarda o denli rahatsızlık veriyordu ki; bit nedeniyle doğru dürüst uyuyamadan ve dinlenemeden askerler savaşmak zorunda kalıyorlardı.
Kısacası; savaşan askerler için, karşıdaki düşmanları kadar "bit" de zorlu bir düşmandı...

Prof. Dr. Kemal Arı

Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
2572 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın